Қырғызстан Жалал-Абадтың атауын Манас деп өзгертті

Қырғызстан президенті Садыр Жапаров Жалал-Абад облысындағы Жалал-Абад қаласының атауын Манас деп өзгерту туралы заңға қол қойды, деп хабарлады президенттің баспасөз қызметі.

Қырғызстанның Жогорку Кенеш (парламенті) атын өзгерту туралы заңды 10 қыркүйекте қабылдады. Құжат ресми жарияланғаннан кейін 10 күн өткен соң күшіне енеді.

«Заңның мақсаты – ұлттық идеологияны нығайту және Қырғыз халқының түрлі шапқыншылықтардан қорғаушысы, ұлттық қаһарман, ұлы Манастың есімін Жалал-Абад қаласына беру», — деді баспасөз қызметі.

Kaktus.media қала атауын өзгерту процесі «ерекше жылдамдықпен өткенін» атап өтеді. Қыркүйектің 3-інде қалалық кеңес мүшелері Жалал-Абад әкімінің қаланың атын өзгерту туралы ұсынысын бірауыздан қолдады. 5 қыркүйекте заң жобасы Бірыңғай қоғамдық талқылау порталында жарияланды. 9 қыркүйекте Жогорку Кенештің тиісті комитеті оны үш оқылымда мақұлдады. 10 қыркүйекте парламент бұл заңды қабылдады, ал 17 қыркүйекте президент оған қол қойды. «Осылайша, ғасырлар бойы Жалал-Абад атауын алып келген еліміздің ең көне қалаларының бірі небәрі екі аптаның ішінде атауын өзгертті», — деп жазады басылым.

Қырғызстан премьер-министрінің орынбасары және Ұлттық қауіпсіздік мемлекеттік комитетінің басшысы Камчыбек Ташиев Жалал-Абадтың атын өзгерту оның идеясы екенін мойындады.

«Мен өз ойымды әдейі айтпадым. Президент заңға қол қойса, мен де айтамын деп ойладым. Негізінде қаланың атын өзгерту менің идеям деп айтуға болады. Бұл туралы азаматтардың сұрақтары болды, олардың көбісі ренжіді, мен ренжідім, өйткені бәріміз Жалал-Абадта туып-өстік, оқыдық, бала-шағамыз сол жерде өмір сүріп жатыр.» Сондықтан, қаланың атын өзгерту идеясы ерекше болды, бірақ «Манас» сөзі мен Манастың өзі әрбір қырғызстандықтың жүрегінде», — деді Ташиев.

«Жалал-Абад деген атау да жаман болған жоқ. Бірақ Индонезияда да Жалал-Абад, Ауғанстанда, Пәкістанда, Үндістанда да бар. Дегенмен, бізде ғана «Манас» бар. Сондықтан президент дұрыс шешім қабылдады деп ойлаймын», — деді Қырғызстанның Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі мемлекеттік комитетінің басшысы.
Қаланың ресми құрылған күні 1877 жылдың қазан айы болып есептеледі, бұл жыл орыс әскерлері Аюб-Тоо етегінде бекініс орнатқан. Ферғана аңғары Ресей империясына қосылған кезде Жалал-Абад айтарлықтай елді мекен болған жоқ. Ол 1909 жылы халық саны бойынша Жалал-Абадтан асып кеткен Шуйлер (1875) немесе Люсилин (1876) картасында да белгіленбеген.

Ферғана облысы Әндіжан уезінің Жалал-Абад учаскесінің орыс әкімшілігі осында қоныстанғаннан кейін ғана Жалал-Абадтың дамуы басталды. 1909 жылға қарай онда  1100 адам, негізінен өзбектер болды. 1903 жылы Жалал-Абад болысын мин-баши Камбар-Али (Ахматкул Камбар Алиев) басқарған.