АҚШ Президенті мен Нетаньяху Газадағы соғысты тоқтату жоспарын келісті
Ақ үй Дональд Трамптың Таяу Шығыстағы қақтығысты тоқтатуға бағытталған 20 тармақтан тұратын жоспарын жариялады. Оны Америка Құрама Штаттарының президенті мен Израиль премьер-министрі келіссөздер барысында талқылады.
Израиль премьер-министрімен өткен келіссөздер барысында, Дональд Трамптың Таяу Шығыста бейбітшілікке қол жеткізу жөніндегі жаңа жоспарын талқылағаннан кейін, Газа секторындағы қақтығысты реттеу туралы келісім «өте, өте жақын» деп мәлімдеді Америка Құрама Штаттарының президенті. Ақ үйде баспасөз мәслихатында сөз сөйлеген америкалық көшбасшы бұл күнді «тарихи» деп атады.
Егер ХАМАС бұл ұсынысты қабылдаса, бұл «барлық кепілге алынғандарды 72 сағат ішінде босату» және «соғыстың өзін тоқтату» дегенді білдіреді», — деп қосты ол.
Трамп сонымен бірге АҚШ Израильге ұсынылған бейбіт келісімді қабылдамаса, топты жеңу шараларын қабылдауда «толық қолдау» көрсететінін мәлімдеді. Дегенмен ол ХАМАС-тың «оң жауап беретініне», әйтпесе, Ақ үйдің қазіргі басшысы айтқандай, «Израиль бұл жұмысты өзі аяқтайды» деген сенімін білдірді.
Өз кезегінде Израиль премьер-министрі Америка президентінің жоспарымен келісетінін мәлімдеді.
«Мен сіздің Газадағы соғысты тоқтату жоспарыңызды қолдаймын, бұл біздің әскери мақсаттарымызға жетеді», — деді Беньямин Нетаньяху бұл «ХАМАСтың әскери және үкіметтік мүмкіндіктерін жоюды» және «Газаның бұдан былай Израильге қауіп төндірмейтінін» қамтамасыз етеді.
Баспасөз мәслихаты алдында Ақ үй «Президент Трамптың Газадағы қақтығысты тоқтатуға арналған толық жоспарын» жариялап, тараптар мақұлдаса, анклавтағы соғыстың дереу тоқтайтынын атап өтті.
Жоспардың бірінші тармағы – Газа «көршілеріне қауіп төндірмейтін, террордан ада, радикалсыз аймаққа» айналуы керек. Анклавтың өзі, Трамптың жоспарына сәйкес, қалпына келтіріледі.
Израиль күштері «кепілдегілерді босатуға дайындалу үшін келісілген сызыққа» шегінуі керек. Барлық әскери іс-қимылдар тоқтатылады, ал алдыңғы шептер «толық, кезең-кезеңімен шығару шарттары орындалғанға дейін өз орнында қалады». Содырлар барымтадағылардың барлығын Израильге тапсырғаннан кейін Израиль 250 тұтқын мен 1700 қамаудағы газалықты босатады.
Жоспарға сәйкес, қаруларын тапсырған ХАМАС мүшелеріне рақымшылық жасалады. Газадан кеткісі келетіндерге «қабылдаушы елдерге қауіпсіз өту қамтамасыз етіледі».
Осы келісім қабылданғаннан кейін БҰҰ, Қызыл Жарты Ай және халықаралық ұйымдар таратқан «толық көлемдегі гуманитарлық көмек дереу аймаққа жіберіледі».
Трамптың пікірінше, Газаны соғыстан кейінгі басқару «білікті палестиналықтар мен халықаралық сарапшылардан» тұратын уақытша өтпелі үкіметке тапсырылуы керек. Оны АҚШ президентінің өзі басқаратын «Бейбітшілік кеңесі» деп аталатын ұйым қадағалайды (оның құрамы кейінірек жарияланады, бірақ Ақ үй оның мүшелерінің бірі ретінде Ұлыбританияның бұрынғы премьер-министрі Тони Блэрді көрсетті).
Франция басшысы Эммануэль Макрон да бұл бастаманы құптады. «Хамастың кепілге алынғандарды дереу босатып, осы жоспарды орындаудан басқа амалы жоқ», — деп жазды ол әлеуметтік желіде.
AP ақпарат агенттігінің дереккөздеріне сілтеме жасап хабарлауынша, Катар премьер-министрі мен Мысырдың барлау басшысы Трамптың ұсынысын ХАМАСқа жеткізген, олар өз кезегінде жоспарды «мұқият» зерттеп жатыр.
Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху Дохада ХАМАС делегациясын нысанаға алған әуе шабуылында Катар азаматының қаза тапқаны үшін Катардан ресми түрде кешірім сұрады.
