Иран МАГАТЭ-мен келісімін орындауды тоқтатты
Иран Мысырдың ядролық бағдарламасына қатысты Атом Қуаты Халықаралық Агенттігімен (МАГАТЭ) Каир келісімдерін орындауды тоқтатты. Бұл туралы сенбі, 11 қазанда Иран Сыртқы істер министрі Аббас Аракчи мәлімдеді.
«Қазір Каир келісімі тоқтатылды, біз МАГАТЭ-мен ядролық бағдарлама бойынша ынтымақтастықты тоқтаттық», — деді ол Иран телеарнасында.
Аракчи МАГАТЭ-нің ынтымақтастықты қалпына келтіру туралы кез келген ұсыныстарын Иранның Ұлттық қауіпсіздік жоғары кеңесі қарайтынын айтты.
Оған қарсы санкциялардың қайта күшіне енуіне байланысты Тегеран Иранның ядролық құжатын талқылау үшін E3 деп аталатын елдермен — Германия, Ұлыбритания және Франциямен байланыстарды қалпына келтіруге негіз көріп отырған жоқ, деп қосты Сыртқы істер министрі Аббас Аракчи.
Аракчи елінің бұл елдермен қарым-қатынасын ұлттық мүдделері мен егемендік саясатына сүйене отырып құруға ниетті екенін атап өтті.
Естеріңізге сала кетейік, 2025 жылдың 9 қыркүйегінде Иран мен Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттік Каирде ынтымақтастықты қалпына келтіруге және Иранның ядролық нысандарындағы тексерулерді қайта бастауға жол ашуға бағытталған келісімге қол қойған болатын. Келісімге Иран Сыртқы істер министрі Аббас Аракчи мен МАГАТЭ бас директоры Рафаэль Гросси қол қойды, ал рәсімді Мысыр Сыртқы істер министрі Бадр Абделати жүргізді.
Келісім МАГАТЭ-нің Ирандағы бақылау және тексеру қызметін қалай қалпына келтіретініне қатысты талаптар мен негіздерді анықтайтын техникалық сипатта сипатталған. Басты мақсат – елдің ядролық бағдарламасының сипатын тексеру үшін МАГАТЭ-нің Иранның ядролық нысандарына қолжетімділігін қалпына келтіру.
Екі тарап келісімді «дұрыс бағытта жасалған маңызды қадам» деп сипаттағанымен, мәміле бойынша нақты «практикалық келісімдер» жария етілмеді. Ресми түрде «Иран Ислам Республикасы мен МАГАТЭ арасындағы техникалық тексеру келісімдері» деп аталатын бұл келісім Тегеранның Біріккен Ұлттар Ұйымының ядролық бақылау ұйымымен ынтымақтастығын тоқтатқаннан кейінгі маңызды қадам болды.
Иран Сыртқы істер министрі Аракчи келісімнің Тегеранның қауіпсіздік мәселелеріне қатысты екенін баса айтты. Сол кезде ол, Иранға қарсы кез келген «дұшпандық әрекет», соның ішінде Біріккен Ұлттар Ұйымының санкцияларын қалпына келтіру жағдайында бұл келісім «жарамсыз» деп есептелетінін қатаң ескерткен болатын.
