Қарақалпақстанның 2035 жылға дейiнгi жеделдете дамыту стратегиясы бекiтiлдi

0
194

Президент Шавкат Мирзиёев Қарақалпақстанның әлеуметтік-экономикалық дамуын жеделдету бойынша қарарға қол қойды. Құжатта сырттан әкелінген автокөліктерді қайта өңдеу төлемінің 5 пайызы аударылатын арнайы қор құру, сондай-ақ өнеркәсіп, логистика, туризм және энергетика салаларындағы ауқымды жобаларды іске қосу қарастырылған.

Жоспарларға сәйкес 2026 жылға қарай республиканың жалпы өңірлік өнімінің өсу қарқыны жыл сайын 6-6,5%-ға, ал өнеркәсіп өндірісі 5-6%-ға жетуі тиіс.

Беруний ҳәм Қоңыр аудандарында индустриалды даму бойынша жобалық кеңселер ашылады, оларды қаржыландыруға қосымша 20 миллиард сум бөлінді. Жаңа еркін экономикалық аймақ құру үшін шетелдік консалтингтік компания мен кемінде төрт шетелдік инвестор тартылады.

Қарақалпақстанда да жер қойнауын пайдалану орталығының жеке бөлiмi құрылып, аукционға перспективалы кен орындарының тiзiмiн дайындайды. Металл емес материалдарды өңдеумен айналысатын кәсіпорындар игеру лицензияларын бөліп төлеуге мүмкіндік алады.

Жеке жобада Ғұзар-Бейнеу тас жолы бойында (A380) үш қызмет көрсету аймағының құрылысы қарастырылған. Олар Мемлекеттік активтерді басқару агенттігі жанындағы қор есебінен қаржыландырылады, ал аяқталған нысандар 2026 жылға дейін аукцион арқылы бизнеске беріледі.

Көлік байланысын жақсарту үшін Қазақстанмен «Қызылорда-Тахтакөпір» автожолын салу және Түркіменстанмен жаңа Ходжейли-Дашогуз шекара өткелін ашу бойынша келіссөздер жүргізу жоспарлануда. Сонымен қатар, қараша айының соңына дейін Хорезм-Қарақалпақстан туристік шеңберінің бір бөлігіне айналатын Үргеніш-Нөкіс-Қоңград бағыты бойынша электр пойыздарын іске қосу жөнінде үкіметке ұсыныстар түсуі керек.
Қарақалпақстан Республикасы Өзбекстан құрамындағы егеменді республика. Ұлттық заңнамаға сәйкес Өзбекстаннан бөлініп шығуға құқығы бар.
Астанасы және ең үлкен қаласы Нөкіс қаласы. 2024 жылдың басындағы халық саны 2 015 000 адамды құрады. Республикада екі ресми тіл – қарақалпақ және өзбек тілі бар.
КСРО ыдырап, Өзбекстан тәуелсіздік алғаннан кейін Қарақалпақстан Өзбекстан Республикасының құрамына – Өзбек КСР мұрагері болды. Өзбекстан сияқты, Қарақалпақстан да 1991 жылдың 31 тамызынан кейін өз атауын Қарақалпақ АССР-інен Қарақалпақстан Республикасы деп өзгертті.

1991-жылы 11-ноябрьде Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси Қарақалпақстан Республикасы Президентлигин бекітти. Бұл лауазымды атқарған бірінші және соңғы адам 1992 жылдың 20 маусымына дейін Қарақалпақстан Президенті қызметін атқарған Дәулетбай Нұратдинұлы Шәмшетов болды.Осыдан кейін Президент лауазымы жойылып, Қарақалпақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің (кейінірек Жоқарғы Кенеса) Төрағасы Республика басшысы болып тағайындалды.

1992-жылы 14-декабрьде Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси Қарақалпақстан Республикасының Мәмлекетлик байрағын қабыл етти. 1993 жылы 9 қаңтарда Қарақалпақстан Республикасы мен Өзбекстан Республикасы басшылары «Қарақалпақстан Республикасының Өзбекстан Республикасына кіруі туралы» мемлекетаралық келісімге қол қойды. 1993-жылы 9-апрельде Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси Қарақалпақстан Республикасының Конституциясын қабыл етти. Сол күні Қарақалпақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасы, 1993 жылы 24 желтоқсанда Қарақалпақстан Республикасының Мемлекеттік Гимні қабылданды.

2022 жылы Өзбекстан Конституциясының жаңа редакциясының жобасы жалпыхалықтық талқылауға қойылған соң, ондағы Қарақалпақстан Республикасының статусының сипаттамасынан «егеменді» деген сөз алынып тасталып, республиканың Өзбекстаннан бөлініп шығу құқығы туралы сөз де алынып тасталғаннан кейін республикада наразылықтар басталған болатын.