Олжас Бектенов Минскіде өткен ТМД үкіметтері басшылары кеңесінің отырыстарына қатысты

Қазақстан Республикасының Премьер-министрі Олжас Бектенов Минск қаласында (Беларусь Республикасы) Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы ұйымына мүше елдердің үкіметтері басшылары кеңесінің шағын және кеңейтілген құрамдағы отырыстарына қатысты.

Жиынға Әзербайжан Республикасының Премьер-министрі Әли Идаят оғлы Асадов, Беларусь Республикасының Премьер-министрі Александр Турчин, Қырғызстан Республикасы Министрлер кабинетінің төрағасы – Президент Әкімшілігінің басшысы Адылбек Касымалиев, Ресей Федерациясы Үкіметінің төрағасы Михаил Мишустин, Тәжікстан Премьер-министрі – ТМД ұйымына мүше елдердің үкіметтері басшылары кеңесінің төрағасы Кохир Расулзода, Өзбекстан Республикасының Премьер-министрі Абдулла Арипов, Түрікменстан Министрлер кабинеті төрағасының орынбасары Ходжамырат Гельдымырадов, ТМД Бас хатшысы Сергей Лебедев келді, ал Армения Республикасының вице-премьері Мгер Григорян бейнеконференция байланысы арқылы қатысты.

Отырыстың күн тәртібіне 15 мәселе енгізілді. Шағын құрамда үкімет басшылары Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы аясындағы экономикалық ынтымақтастықтың өзекті тақырыптары бойынша пікір алмасып, Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдерінің 2026–2035 жылдарға арналған ғылыми-техникалық даму стратегиясын талқылап, бекітті.

Стратегия ғылыми-техникалық егемендікті нығайтуға, тұрақты әлеуметтік-экономикалық дамуды қамтамасыз етуге, халықтың әл-ауқатын жақсартуға және Достастыққа мүше мемлекеттердің ұлттық экономикаларының бәсекеге қабілеттілігін арттыруға бағытталған.

Стратегия мемлекетаралық ғылыми-техникалық ынтымақтастық үшін қолайлы жағдайлар жасауға, ғылымның, техниканың және технологияның серпінді салаларындағы зерттеулерде интеграцияға және әрбір мемлекеттің бәсекелестік артықшылықтарын тиімді пайдалануға ықпал етеді.

Кеңірек құрамда Кеңес мүшелері ТМД-ға мүше мемлекеттердің 2035 жылға дейінгі кезеңге арналған орман шаруашылығы мен орман шаруашылығы саласындағы ынтымақтастығының негізгі бағыттарын қарастырды. Отырыста осы мәселе бойынша баяндаманы Беларусь Республикасының Орман шаруашылығы министрі Александр Кулик жасады.

Құжат ТМД-ға мүше мемлекеттердің орман шаруашылығы мен орман шаруашылығы саласындағы ынтымақтастығы қағидаттарын, мақсаттары мен міндеттерін, сондай-ақ оларды жүзеге асыру тетіктерін айқындайды. Ол ТМД елдерінде орман шаруашылығы кешендерін одан әрі дамытуға және тиімді пайдалануға, орман шаруашылығын дамытудағы стратегиялық міндеттерді бірлесіп шешуге, орман шаруашылығы органдары мен ұйымдарының ынтымақтастығын нығайтуға ықпал етеді.

Министрлер Кеңесінің мүшелері Достастыққа мүше мемлекеттердің негізгі мультимодальды көлік дәліздерін цифрландыру стратегиясының жобасын да қарады. Тәжікстан Республикасының көлік министрі Азим Иброхим үкімет басшыларын құжаттың негізгі ережелерімен таныстырды.

Стратегияны әзірлеу ТМД-ға мүше мемлекеттердің көлік жүйесін одан әрі цифрландыруға, логистикалық процестерді оңтайландыруға, шығындарды азайтуға, тасымалдау жылдамдығы мен ашықтығын арттыруға, экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз етуге ортақ мүдделеріне негізделді.

Сонымен қатар, Беларусь астанасында өткен кездесуде 2035 жылға дейінгі ақпараттық қоғам мен цифрлық экономиканы дамытудағы ынтымақтастық стратегиясының және оны жүзеге асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарының жобалары мақұлданды.

Құжаттар қоғамның барлық салаларында электрондық қызметтерді ұсынатын қызметтерді ұйымдастыру мен жұмыс істеуін жетілдіруді көздейді. Оларды іске асыру стандарттауды, білім беруді, ғылыми зерттеулерді, медициналық көмекті және әлеуметтік қорғауды қоса алғанда, адам ресурстарына, инфрақұрылымға және өзара іс-қимылдың басқа салаларына сұраныстарды тудырады.

ТМД елдерінің үкімет басшылары шегіртке зиянкестерінің алдын алу бойынша ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Құжат өңірлік және трансшекаралық ынтымақтастықты дамытуға, шегіртке зиянкестерінің таралу қаупін азайтуға, фитомониторинг пен өсімдіктерді қорғау бойынша бірлескен шараларды үйлестіруге және жүзеге асыруға, адам денсаулығы мен қоршаған ортаны сақтауға бағытталған.

ТМД-ға қатысушы мемлекеттердің құрылыс қызметіндегі баға белгілеу тұжырымдамасы және оны іске асыру бойынша негізгі іс-шаралар жоспары қабылданды. Тұжырымдамада ТМД елдерінің құрылыс қызметіне баға белгілеу жүйесін қалыптастырудағы негізгі мақсаттары, міндеттері, принциптері, тетіктері және өзара іс-қимыл бағыттары бойынша шоғырландырылған ұстанымы көрсетілген.

Құжат инвестициялық және құрылыс процесінің барлық кезеңдерінде шығындарды анықтаудың инновациялық әдістерін ескере отырып, баға белгілеу жүйесін жетілдіруді және ұлттық жүйелерді біріктіруді көздейді. Үкімет басшылары кеңесінің мүшелері ТМД-ға мүше мемлекеттердің атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдаланудағы 2030 жылға дейінгі ынтымақтастығы негіздемелік бағдарламасының екінші кезеңін іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарын бекітті.

Бағдарламаның екінші кезеңі шеңберінде ядролық инфрақұрылымды дамыту және жетілдіру саласындағы ынтымақтастықты тереңдету, сондай-ақ халық арасында атом өнеркәсібін қоғамдық қабылдау мен оң қабылдауды ынталандыру жоспарлануда. Радиациялық бақылау деректерімен алмасуға ерекше мән беріледі, бұл ықтимал ауытқулар мен қауіптерді дер кезінде анықтауға және оларға ден қоюға мүмкіндік береді.

Сонымен қатар, Үкімет басшылары кеңесінің отырысында ТМД-ның 2030 жылға дейінгі Экономикалық даму стратегиясының екінші кезеңін іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары бекітілді.

2026 жылдан 2030 жылға дейінгі кезеңді қамтитын Стратегияны іске асырудың екінші кезеңі кәсіпорындар мен технологиялық байланысты салалар арасындағы өзара тиімді өндірістік кооперация байланыстарын қолдау және кеңейту, инвестициялық және ғылыми ынтымақтастықты қолдау, ұлттық экономиканы цифрландыруды қамтамасыз ету, мемлекеттік транзиттік тасымалдауды, оның ішінде шекара арқылы тасымалдау саласындағы ынтымақтастықты дамыту бойынша бірлескен шаралар мен нақты жобаларды әзірлеуді және іске асыруды көздейді.

Отырыс барысында 2026 жылы ТМД-дағы Денсаулық жылын дайындау және өткізу жөніндегі іс-шаралар жоспарына қол қойылды.

Кеңес отырысына қатысушылар Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы үшін бірыңғай әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйесін құруды және дамытуды қаржыландыруға, ТМД органдарының бірыңғай бюджетінің атқарылуына, соғыс ардагерлерінің – жергілікті қақтығыстарға қатысушылардың және олардың отбасыларының өмір сүру сапасын арттыру жөніндегі мемлекетаралық бағдарламаны іске асыруды қаржыландыруға, ТМД-ға мүше мемлекеттерде соғыс және хабарсыз кеткен адамдарды іздестіру қызметін жалғастыру кезіндегі мәселелердің кең ауқымын талқылады.

Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы Үкімет басшылары кеңесінің келесі отырысы 2026 жылдың бірінші жартыжылдығына Түрікменстанда өтеді деп жоспарланған.