Венесуэлалық саясаткер Мария Корина Мачадо 2025 жылғы Нобель бейбітшілік сыйлығын алды
2025 жылғы Нобель бейбітшілік сыйлығы оппозициялық қозғалыстың жетекшісі және Венесуэла президенті Николас Мадуроның басты бәсекелестерінің бірі Венесуэла саясаткері Мария Корина Мачадоға берілді. Бұл туралы Ослодағы Нобель институтының тікелей эфирінде айтылды.
Нобель комитетінің мәлімдемесінде Мачадоның бұл сыйлықтың «Венесуэлада демократиялық құқықтарды ілгерілету жолындағы тынымсыз еңбегі және диктатурадан демократияға бейбіт жолмен өту жолындағы күресі үшін» берілгені атап өтілді. Жүлде 11 миллион швед кроны (шамамен 1,2 миллион доллар) болады.
Мария Корина Мачадо 1967 жылы 7 қазанда Каракаста дүниеге келген. 2011-2014 жылдар аралығында ол Венесуэла Ұлттық ассамблеясының депутаты болды. 2011 жылы ол президенттік сайлауға түсті. Оның саяси қызметі халықаралық деңгейде танылды. 2018 жылы ол ВВС-дің әлемдегі ең ықпалды 100 әйелінің бірі болып танылды, ал 2025 жылы Time журналы оны әлемдік ықпал етудің 100 жетекші көшбасшыларының қатарына қосты.
Нобель комитетінің өкілі атап өткендей, өзінің саяси мансабында Мачадо бірнеше рет биліктің қысымы мен қоқан-лоққыларына тап болды, ауқымды наразылық қозғалыстарына қатысты және Венесуэлада бейбіт қарсыласудың символы болып қала берді.
Жүлдеге оның кандидатурасын Мачадоның бейбітшілікті, адам құқықтарын және демократиялық құндылықтарды ілгерілету жөніндегі күш-жігерін қолдаған Inspira América қоры ұсынды. «Өткен жылы Мачадо ханым жасырынуға мәжбүр болды. Өміріне қауіп төнгеніне қарамастан, ол елде қалды. Бұл таңдауы миллиондаған адамдарды шабыттандырды. «Ол оппозицияны жинады, Венесуэла қоғамын милитаризациялауға қарсылық көрсетуде ешқашан тайынбады және демократияға бейбіт жолмен көшуді дәйекті түрде жақтады», — делінген комитеттің ресми сайтында.
Мария Корина Мачадо 2024 жылы Венесуэлада өткен президенттік сайлауда оппозицияның жалғыз кандидаты болып шықты, бірақ билік оның кандидатурасына тосқауыл қойды. Ол оппозициялық праймеризде 90%-дан астам дауыс жинады және оның айналасында көптеген оппозициялық партиялар, соның ішінде бір-бірімен жанжалдасып жатқан партиялар бірікті.
Алайда, праймеризден бұрын Венесуэла билігі Мачадоны Венесуэлаға қарсы санкцияларды қолдады деп айыптап, оған 15 жылға сайлауға қатысуға тыйым салды. Ол апелляциялық шағым түсірді, бірақ Мадуро жақтаушылары бар Жоғарғы сот оның ісін қабылдамады.
Трамп жүлдеден құр қалды. 2025 жылғы Нобель бейбітшілік сыйлығына үміткерлер қатарында АҚШ президенті Дональд Трамп та болды. Саясаткердің өзі де өз амбициясын жасырмады, егер ол жүлде алмаса, «АҚШ-ты қорлау болады» деп мәлімдеді.
Дегенмен, Нобель комитеті Мачадоның «әлемдегі ең саяси шиеленіс аймақтарының бірінде адам құқықтары мен демократиялық бостандықтарын қорғауға қосқан үлесін» атап өтті. Бейбітшілік бойынша Нобель сыйлығын беру рәсімі дәстүрлі түрде сыйлықтың негізін қалаушы Альфред Нобельді жыл сайынғы еске алу күні ретінде 2025 жылдың 10 желтоқсанында Осло қаласында өтеді.
