Қазақстандық сарапшылар Ұжымдық Қауіпсіздік туралы Шарт Ұйымы және экономикалық тұрақтылық туралы көзқарасымен бөлісті
29 қазанда Минскіде өтетін Еуразиялық қауіпсіздік жөніндегі ІІІ халықаралық конференция алдында Ұжымдық Қауіпсіздік туралы Шарт Ұйымы (ҰҚШҰ) сарапшылары ұжымдық қауіпсіздік ұжымдық жауапкершіліксіз мүмкін бе деген сұрақты көтеріп отыр. Қазақстандық сарапшылар экономикалық және киберқауіпсіздік Ұйым елдері үшін басты салаға айналып отырғанын атап өтті, деп хабарлайды Trendnews.kz тілшісі Cronos.Asia-ға сілтеме жасап.
Бұл іс-шарада «Еуразиядағы ұжымдық қауіпсіздіктің келешегі: ҰҚШҰ-ның жауапкершілік аймағы диалог кеңістігі ретінде» атты сарапшылық сессия өтеді. Сессияға халықаралық қатынастар саласындағы қазақстандық сарапшылар мен саясаттанушылар қатысады. Шақырылған спикерлердің бірі Рүстем Құрманғожин өзінің ойымен бөлісті.
«Еуразия континентіндегі ұжымдық қауіпсіздік мәселесі әскери-саяси (соның ішінде дипломатиялық), экономикалық және мәдени-гуманитарлық аспектілерді қамтитын көп өлшемді және күрделі болып табылады. Бұл мәселелердің барлығы Еуразиялық кеңістіктегі тиісті құзыреті бар жалғыз ұйым — ҰҚШҰ-ның жауапкершілігіне жатады. Ұйым қызметінің барлық аталған аспектілерінің маңыздылығына қарамастан, қазақстандық сарапшылар қауымдастығының пікірінше, ҰҚШҰ елдерінің экономикалық қауіпсіздігіне қатысты мәселелер ерекше маңызға ие», — деп атап өтті Құрманғожин.
Оның айтуынша, экономикалық мәселелердің өзектілігі Ұйымға мүше мемлекеттердің экономикасының тұрақты дамуына әсер етіп жатқан қаржылық-экономикалық дағдарыс пен жалғасып жатқан санкциялық соғыспен түсіндіріледі.
Оның пікірінше, халықаралық қатынастар жүйесіндегі «бақыланбайтын» хаостың қазіргі жағдайында ҰҚШҰ елдерінің заманауи сын-қатерлерге өзіндік асимметриялық реакциясы болуы керек.
Қазақстанның тәуелсіз сарапшылары елдің осы институттармен өзара әрекеттесуіне талдау жасап, Қазақстанның мемлекеттік органдарына ұсыныстары бар тиісті құжат дайындады. Қазақстандық сарапшылардың жетекшілігімен ҰҚШҰ-ның басқа елдеріндегі әріптестеріміз де тиісті талдау дайындай алады. Ресейлік сарапшылар қауымдастығында өткенді бағалаудың белсенді процесі жүріп жатқаны белгілі. Өкінішке орай, қазақстандық мамандар ҰҚШҰ-ның басқа елдеріндегі осындай зерттеулерден бейхабар, деді ол.
Қазақстандық сарапшылар сондай-ақ ҰҚШҰ Хатшылығы осы мәселелер бойынша ҰҚШҰ-ға мүше елдер мамандарының баяндамаларының жеке жинағын шығаруды ұйымдастыруды күтуде.
Тағы бір маңызды мәселе, Құрманғожиннің айтуынша, ҰҚШҰ елдерінде тұратын азаматтардың қауіпсіздігіне қатысты.
«Бұл ҰҚШҰ-ға кірмейтін елдерден басталған келісілген алаяқтық әрекеттерге қарсы тұруға байланысты. Алайда бұл алаяқтардың Ұйымға мүше мемлекеттердің азаматтары арасында сыбайластары бар, олар осы алаяқтық операциялардың тиімділігі көрсеткендей, ҰҚШҰ елдерінде әртүрлі құрылымдарда, соның ішінде қаржылық құрылымдарда өз қызметін жалғастыруда.
Бұл заңға бағынатын қарапайым азаматтардың денсаулығы мен әл-ауқатына нұқсан келтіретін және кибербопсалау, алдау, қорқыту, сондай-ақ тиісті нейро-лингвистикалық бағдарламалау технологияларын қолдану арқылы қысым жасаудың бір түрі болып табылатын шетелдік қатысумен алдын ала сөз байласу арқылы жасалған заңсыз әрекет», — деп есептейді сарапшы.
Оның пікірінше, мұндай қылмыстар қарапайым азаматтардың өз мемлекетіне деген сеніміне нұқсан келтіреді.
«Бәлкім, Ұйым елдері заңнамаға жаңа анықтамалар енгізіп, мұндай заңсыз әрекеттер үшін барабар жазалауды қарастыруы мүмкін. Кейбір ҰҚШҰ мемлекеттері тиісті ережелерге өзгерістер енгізуде қиындықтарға тап болуы мүмкін. Бірақ бұл жерде бұл әрбір ҰҚШҰ мемлекеті қорғауы тиіс қарапайым азаматтардың мүддесі екенін есте ұстаған жөн. ҰҚШҰ-ға мүше басқа елдердегі әріптестеріміз қазақстандық сарапшылардың ұсынысын қолдайды деп күтеміз», — деп қорытындылады Рүстем Құрманғожин.
Оның атап өтуінше, бұл тақырыпты әзірлеу барысында қажетті өкілеттіктері мен ресурстары бар киберполиция деп аталатын ұйымды (тіпті ҰҚШҰ аясында болуы мүмкін) құруға қатысты кәсіби пікір алмасуды бастау ұсынылады.
