Қазақстан ТМД елдерімен терроризм мен экстремизмге қарсы іс-қимыл мәселелерін талқылады
23 қазанда Душанбеде Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының (ТМД) терроризм мен экстремизмге қарсы іс-қимыл жөніндегі үшінші конференциясы өтті. Іс-шара Тәжікстан Республикасының Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі мемлекеттік комитеті мен Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының Терроризмге қарсы орталығының (ТМД АТК) бастамасымен өтті.
Конференцияға 150-ден астам делегат қатысты, оның ішінде Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті академиясының өкілдері де бар. Пленарлық отырысқа ҰҚШҰ Бас хатшысы, ТМД Бас хатшысының орынбасары, Шанхай ынтымақтастық ұйымының Бас хатшысының орынбасары, Біріккен Ұлттар Ұйымының Орталық Азия бойынша Бас хатшысының арнайы өкілі, Шанхай ынтымақтастық ұйымының Аймақтық терроризмге қарсы құрылымының (АТҚҚ) Атқарушы комитетінің директоры және Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығына мүше мемлекеттердің терроризмге қарсы орталықтарының басшылары қатысты.
Терроризм мен экстремизмге қарсы күрестегі жағдайды бағалай отырып, спикерлер терроризмге тиімді қарсы тұру үшін әлемдік қауымдастықтың күш-жігерін біріктіру қажеттілігін және оның әлеуетін жаһандық өзара іс-қимыл, жан-жақты диалог және осы саладағы озық тәжірибелермен алмасу үшін конференция өткізудің маңыздылығын атап өтті.
Конференцияның бірінші сессиясы барысында қатысушылар терроризм мен экстремизмге қарсы іс-қимыл саласындағы ұлттық тәжірибелермен алмасты, оның ішінде халықаралық қауіпсіздік жүйесінің трансформациясын, саяси, экономикалық, діни және басқа да факторлардың террористік және экстремистік белсенділіктің өсуіне әсерін ескере отырып, терроризм мен экстремизмге қарсы іс-қимыл саласындағы ағымдағы жағдайды бағалау және оның дамуына болжамдар, сондай-ақ ақпараттық технологияларды, жасанды интеллект пен үлкен деректерді талдауды қолдана отырып, қауіпсіздікке төнетін қауіптерді бақылау мен талдаудың инновациялық әдістері туралы пікір алмасты.
Екінші сессия барысында қатысушылар терроризм мен экстремизмге қарсы тұрудағы көпжақты ынтымақтастықтың өзекті мәселелерін, соның ішінде көпжақты ынтымақтастықтың құқықтық базасын жетілдіруді және ұлттық заңнаманы үйлестіруді, тиісті халықаралық және аймақтық ұйымдар арасында ақпарат алмасу жүйесін әзірлеуді, кәмелетке толмағандар мен жастарды қоса алғанда, халықтың радикалдануына қарсы тұру бойынша халықаралық жобаларды іске асыруды, бұрын террористік әрекеттерге қатысқан адамдарды және олардың отбасы мүшелерін оңалту және қайта әлеуметтендірудің ұжымдық шараларын, маңызды нысандардың терроризмге қарсы қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша мемлекетаралық шаралар жүйесін жетілдіруді және террористік және экстремистік әрекеттерді қаржыландыруда заманауи цифрлық құралдарды пайдалануға қарсы тұрудың тиімді көпжақты тетіктерін талқылады.
Конференцияның үшінші сессиясы терроризм мен экстремизмге қарсы тұруды ғылыми және білім беру саласындағы қолдауды жақсартуға бағытталды.
Қазақстан және ТМД-ға мүше мемлекеттердің құзыретті органдарының білім беру мекемелерінің басшылары осы саладағы білім беру, әдістемелік және ғылыми жұмыстарды ұйымдастыру бойынша тәжірибе алмасты. Сонымен қатар, ТМД-ға мүше мемлекеттердің қауіпсіздік органдары мен арнайы қызметтері басшылары кеңесінің 2025 жылғы 16 қазандағы шешімімен бекітілген 2026-2028 жылдарға арналған терроризм мен экстремизмге қарсы іс-қимыл саласындағы кәсіби білім беру және кадрларды дамытудың кешенді бағдарламасының ережелерін ескере отырып, ынтымақтастықты дамыту перспективаларын талқылады.
Бұдан бөлек, білім беру мекемелерінің практикалық бөлімшелерінің қызметкерлері мен оқытушылары үшін терроризм мен экстремизмге қарсы іс-қимылдың тиісті бағыттары бойынша оқытуды ұйымдастыру, 2026 жылға арналған перспективалы оқу салалары бойынша үлгілік білім беру бағдарламаларын бірлесіп әзірлеу жоспарын, 2026-2028 жылдарға арналған білім беру бағдарламаларын оқыту-әдістемелік қамтамасыз етуді жақсартудың жол картасын және үлгілік білім беру бағдарламаларын, дерадикализация саласындағы білім беру стандарттарын дайындау сияқты мәселелер талқыланды. Талқылау барысында 2026-2028 жылдарға арналған білім беру процесін жетілдіру бойынша перспективалы зерттеу тақырыптарын әзірлеу және 2026 жылға арналған білім беру процесін жетілдіру бойынша бірлескен зерттеулер жоспары талқыланды.
Қорытындылай келе, қатысушылар халықаралық құқықты басшылыққа ала отырып, ашықтық пен өзара сенім қағидаттарына негізделген терроризм мен экстремизмге қарсы күрес саласындағы ынтымақтастықты нығайту мен дамытуға берік міндеттемелерін білдірді.
