Қырғызстан энергия тапшылығын жою үшін ондаған жаңа су электр станцияларын салуда

Қырғызстан ірі, орта және шағын су электр станцияларын салу арқылы елдің энергетикалық қуатын кеңейту бойынша ауқымды бағдарламаны жалғастыруда. Бұл туралы Қырғыз Республикасы президент әкімшілігінің ақпараттық саясат бөлімінің меңгерушісі Дайырбек Орунбеков мәлімдеді.

Оның айтуынша, қазіргі электр энергиясының тапшылығы уақытша, энергетика саласына ұзақ мерзімді инвестицияның жетіспеушілігінен туындаған. Онжылдықтар ішінде алғаш рет ел салада жүйелі реформаларды бастады.

«Осы уақытқа дейін Қырғызстан Кеңес дәуірінде салынған су электр станцияларына сүйеніп келді. Тәуелсіздік алғаннан кейін 30 жылға жуық уақыт бойы жаңа нысандар салынбады, ал халық саны мен тұтыну тұрақты түрде өсті. 2021 жылдан бастап президент Садыр Жапаровтың нұсқауымен жаңа энергетикалық қуаттарды ауқымды жаңарту және салу басталды», — деп атап өтті Орунбеков .

2024 жылы жаңа су электр станциялары іске қосылды. Өткен жылы жалпы қуаты 48,84 МВт болатын сегіз жаңа электр станциясы іске қосылды, оның ішінде:

Бала-Сару ГЭС-і (25 МВт, Талас облысы),
Көк-Арт ГЭС-і (6,7 МВт, Жалал-Абад облысы),
Қайнама ГЭС-і (9,6 МВт, Жалал-Абад облысы),
Ысық-Ата-1, Арашан, Исфайрам-1, Белес, Құрақ-Тектір-1 және басқалары.
2025 жылы жалпы қуаты 41,29 МВт болатын тағы бірнеше нысан салынып жатыр және биыл іске қосуға дайындалуда, оның ішінде:

Қой-Суу ГЭС-і (9 МВт, Ыстықкөл облысы),
Ысық-Ата-2 ГЭС-і (4 МВт, Чуй облысы),
Ақсы ГЭС-і (4,75 МВт, Джалал-Абад облысы),
Боз-Учук ГЭС-і (5,54 МВт, Ыстықкөл облысы),
Қара-Көл ГЭС-і (18 МВт, Джалал-Абад облысы).
Қолданыстағы қондырғыларды қайта жаңарту

Сонымен қатар, ірі СЭС-терді жаңғырту қазірдің өзінде нақты нәтижелер берді:

Тоқтоғұл ГЭС-індегі төрт блок жаңартылды (+240 МВт);
Үшқорған су электр станциясы (СЭС) 9 МВт қуат қосты, ал қайта құру жұмыстары толығымен аяқталғаннан кейін тағы 36 МВт қуат қосылады.
Қамбар-Ата-2 ГЭС-інде екінші 120 МВт қуаттылықты іске қосу жобасы жүзеге асырылуда.

Ат-Башы ГЭС-іне қосымша 11,44 МВт қуат берілді.
Лебединовская, Папанская, Ылдый-Тарская және Быстровская ГЭС-терінде қайта құру жұмыстары жүргізілуде.
2025–2030 жылдарға арналған жоспарлар:

Онжылдықтың соңына дейін Баткен, Ош, Шу, Ыстықкөл және Нарын облыстарында ондаған жаңа су электр станцияларын салу жоспарлануда.

Ірі жобалардың қатарында:

Құланақ су электр станциясы (100 МВт),
Орто-Тоқай су электр станциясы (21 МВт),
Түргент, Майлы-Су, Папан, Жерұй, Чандалаш және басқалары, олардың жалпы қуаты 500 МВт-тан асады.
«Құрылыс мемлекеттік және жеке инвесторлардың қатысуымен жеделдетілген қарқынмен жүріп жатыр. Жобалар жүзеге асырылған сайын энергия тапшылығы біртіндеп жойылып, Қырғызстан энергетикалық тәуелсіздікке ие болады», — деп атап өтті Дайырбек Орунбеков .