Франция президенті 15 жасқа толмаған балаларға әлеуметтік медиаға тыйым салуды жеделдетуді көздеп отыр

Франция президенті Эммануэль Макрон 15 жасқа толмаған балаларға әлеуметтік медиаға тыйым салу қыркүйек айында, жаңа оқу жылының басталуына орай күшіне енуі үшін заң шығару процесін жеделдету ниетін жариялады.

«Бұл өте айқын хабарлама: біздің балаларымыз бен жасөспірімдеріміздің миы сатылмайды. Олардың эмоцияларын американдық платформаларға немесе қытай алгоритмдеріне сатуға болмайды», — деп талап етті президент.

Бұл мәлімдеме Ұлыбритания үкіметі балаларды зиянды мазмұннан және экран алдында шамадан тыс уақыт өткізуден қорғауға бағытталған заңнаманы қатайту аясында жасөспірімдерді әлеуметтік медиаға тыйым салуды қарастырып жатқанын жариялағаннан кейін бірнеше күн өткен соң жасалды.

A.N.S.E.S (Денсаулық сақтау, қауіпсіздік және қоршаған ортаны қорғау жөніндегі ұлттық агенттік) мәліметтері бойынша, әрбір екі жасөспірімнің бірі күніне екі-бес сағат смартфонында өткізеді. Желтоқсан айында жарияланған есепте 12-17 жас аралығындағы жасөспірімдердің шамамен 90%-ы интернетке кіру үшін күн сайын смартфонды пайдаланатыны, ал олардың 58%-ы әлеуметтік медианы пайдаланатыны анықталды.
Баяндамада әлеуметтік медианы пайдаланумен байланысты бірқатар зиянды салдарлар, соның ішінде өзін-өзі бағалаудың төмендеуі және өзіне зиян келтіру, есірткіні қолдану және суицид сияқты қауіпті мінез-құлықпен байланысты мазмұнға көбірек ұшырау туралы айтылады. Бірнеше француз отбасылары жасөспірімдердің суицидінен кейін қауіпті мазмұнмен байланысты деп санайтын TikTok-қа шағымданды.

Қаңтар айында ANSES сонымен қатар жасөспірімдердің (11-17 жас) әлеуметтік медианы пайдалануымен байланысты денсаулыққа қауіп төндіретін кешенді ғылыми бағалауды жариялады.

Президент үкімет ақырында келіскен «Республика үшін бірге» коалициясының парламент мүшесі және TikTok-тың әсерін зерттеу комиссиясының баяндамашысы Лаура Миллерге ұсынған заң жобасы үшін алғыс айтты.

«Біз 15 жасқа толмаған балаларға әлеуметтік медианы пайдалануға тыйым салып жатырмыз және орта мектептерімізде ұялы телефондарға тыйым саламыз. Менің ойымша, бұл айқын ереже. Жасөспірімдеріміз үшін анық, отбасылар үшін анық, мұғалімдер үшін анық, сонда біз алға жылжимыз», — деді Эммануэль Макрон.

Францияның Ұлттық Ассамблеясы (парламенттің төменгі палатасы) 15 жасқа толмаған жасөспірімдердің әлеуметтік желілерге кіруіне тыйым салу туралы заң жобасын мақұлдады. Дүйсенбі, 26 қаңтар күні кешке 116 мүше қолдап, 23-і қарсы дауыс берді. Заң жобасы енді Сенатқа (жоғарғы палата) қарауға жіберіледі.

Заң жобасында «15 жасқа толмаған кәмелетке толмағандарға әлеуметтік желілерге кіруге тыйым салынады <…» делінген. Le Monde газетінің атап өтуінше, бұл тұжырымдама «әлеуметтік желілерге ешқандай нақты міндеттемелер жүктемейді». Газеттің хабарлауынша, заң шығарушылар әлеуметтік желілерді реттеу Еуропалық Комиссияның құзыретінде болғандықтан, заң жобасын осылайша дайындауға мәжбүр болды. Франция үкіметі де бұл тұжырымдаманы қолдады, заң жобасы онлайн платформаларды «бұл шараның тиімділігін қамтамасыз ету үшін жасты тексеру жүйелерін енгізуге» мәжбүрлейді деп күтті.

Сонымен қатар, заң жобасының тағы бір бабында 2018 жылы енгізілген колледждерде (11-15 жастағы балаларға арналған орта мектептер) ұялы телефонды пайдалануға тыйым салуды кеңейту ұсынылды. Енді бұл тыйымды орта мектептерге де тарату жоспарлануда.

Франция президенті Эммануэль Макронның өтініші бойынша үкімет заң жобасын қараудың жеделдетілген рәсімін бастады. Бұл үшін парламенттің әр палатасында екі оқылымның орнына бір оқылым қажет.

Австралияда билік өкілдерінің мәліметінше, бұған дейін әлеуметтік медиа компаниялары 10 желтоқсанда 16 жасқа толмағандардың оларды пайдалануына тыйым салынғаннан кейін балаларға тиесілі шамамен 4,7 миллион аккаунтқа кіруді тоқтатқан болатын.

Заң технологияны пайдалану, жеке өмірді қорғау, қауіпсіздік және балалардың психикалық денсаулығы туралы қызу пікірталас тудырды.