Еуроодақ қазан айында 19-шы санкциялар пакетін қабылдауы мүмкін

Еуропалық Одақ Ресейге қарсы әр үш ай сайын жаңа санкциялар енгізгісі келеді, деп хабарлады Еуропарламенттегі ақпарат көздері. Одақ Мәскеу мен Киев арасындағы қақтығыс шешілгенше бұл схеманы ұстануға ниетті, бірақ ол аяқталғаннан кейін де Брюссель шектеулерді жақын арада алып тастауы екіталай. Осылайша, жаңа санкциялар пакеті қазан айында қабылдануы мүмкін. Соған қарамастан сарапшылар мұндай қарқынмен одақ ішіндегі келіспеушіліктерге байланысты одақ елдеріне пакеттерді шығару қиынға соғады деп есептейді. Еуропалық Одақ үшін жағдай Ресей Федерациясы үшін маңызды барлық дерлік салалардың қазірдің өзінде санкция астында болуымен де қиындайды.

Шілде айының соңында Еуроодақ 18-ші санкциялар пакетін қабылдағаннан кейін бірден Франция Ресейге қарсы жаңа шаралар туралы жұмысты жариялады. Республика Сыртқы істер министрлігінің басшысы Жан-Ноэль Барроның айтуынша, олар бұдан да қатал болады және олар бойынша жұмыс АҚШ-пен келісе отырып жүргізілуде. Дипломат «Ресейдің әскери экономикасын қажыту» үшін жаңа тізімді тезірек қабылдау қажет екенін атап өтті.
— 3,5 жылға созылған әскери әрекеттерден кейін біз 18-ші санкциялар пакетін енгіздік. Ресей агрессиясын тоқтатпайынша, үш ай сайын жаңа шектеулер пакеті болады, — деді Еуропарламент депутаты Томаш Здечовский.

— 19-шы топтаманы қабылдау қазан айының басында болуы мүмкін. Бұған қоса, санкциялар шын мәнінде Ресейге ғана емес, ұжымдық Батыс деп аталатын елдерге кірмейтін және Мәскеумен ынтымақтасатын әлемнің барлық елдеріне қарсы арандатушылыққа айналуда. Яғни, санкциялардың Қытайдан және басқа елдерден келген банктер мен көлік компанияларын тітіркендіретіні анық, — деді Еуропарламент депутаты Иван Давид.
Сонымен бірге, Еуропарламентте атап өтілгендей, Брюссельдің Украинадағы қақтығыс аяқталғаннан кейін де шектеулер енгізуді тоқтатуы екіталай.

– Жаңа шаралардың болатынына сенімдімін. Бір жағынан бейбітшілікке мүдделі АҚШ болса, екінші жағынан қақтығыстың жалғасуын қалайтын ЕО. Жаңа санкциялар қазан айында енгізілуі әбден мүмкін. Алкогольге немесе есірткіге тәуелді адамдар бар сияқты, ЕО оларға тәуелді. Бұл кек алуға деген құштарлықтың бір түрі, — деді Еуропарламент депутаты Тьерри Мариани.
Ұзақ уақыт бойы ЕО елдері 18-ші шектеулер пакетін қабылдау туралы келісімге келе алмады — басқалармен қатар, ол ресейлік мұнайға жаңа шектеулерді енгізді. Венгрия мен Словакия бұған қарсы болды, өйткені бұл елдерге Ресей Федерациясының энергетикалық ресурстарын пайдаланудан бас тарту тиімді емес. Мальта да Ресей мұнайына қарсы санкциялар теңіз тасымалына маманданған ел ретіндегі мүдделеріне әсер етуі мүмкін деп, санкцияларға қарсылық білдірді.
2025 жылдың алғашқы жеті айында ЕО Ресейге қарсы санкциялардың үш пакетін мақұлдады, үш пакет 2024 және 2023 жылдары және тоғызы 2022 жылы енгізілді.

18-ші санкцияларға жауап ретінде Ресей бірқатар батыс азаматтарының елге кіруіне тыйым салды. Шектеулер Ресей Федерациясының аумақтық тұтастығына нұқсан келтіруге және Балтық теңізінде ресейлік кемелер мен жүктердің қозғалысына блокаданы ұйымдастыруға бағытталған әрекеттермен айналысатын Украинаны қолдайтын Еуропалық құқық қорғау органдарының өкілдері мен ЕО елдерінің тұрғындарына, сондай-ақ жекелеген белсенділер мен саясаткерлерге қатысты болды.

Бұл арада Мәскеу Батыстың елімізге қарсы шектеу шараларының тиімсіздігі туралы бірнеше рет айтты. «Санкциялар неғұрлым көп болса, бұл санкцияларды салғандар үшін соғұрлым нашар болады. Бұл Францияға қатысты, бұл жалпы Еуропа экономикасына қатысты», — деді Владимир Путин 2025 жылдың маусым айының соңында.
2022 жылдан бастап Ресей өзінің сауда қарым-қатынасын дос елдерге бағыттай алды. Ресей вице-премьері Александр Новактың айтуынша, олармен сауданың үлесі үш жылда 46 пайыздан 82 пайызға дейін өскен. Олардың қатарында Қытай, Үндістан, Орталық Азия, Африка және Таяу Шығыс елдері бар.
Сарапшылардың пайымдауынша, Еуропалық Одаққа үш ай сайын жаңа пакетті келісу өте қиын болады.

— Ресей үшін ең ауыр салаларға санкциялар бұған дейін салынып қойды. Біз энергетика, жоғары технологиялар және төлемдер туралы айтып отырмыз. Еуроодақтың қазір істеп жатқаны ішінара әрекет етудің орнына, әрекетті имитациялау ниеті, — дейді Валдай сарапшысы Станислав Ткаченко.

Осыған қарамастан, ЕО қазірдің өзінде енгізілген шектеулерге бақылауды күшейтуге назар аударуы мүмкін. Бұл еуропалық саясаткерлерге жаңа шаралардың Ресей экономикасына елеулі зиян келтіруі екіталай болғанына қарамастан, бұқаралық ақпарат құралдарында Ресей Федерациясына белсенді қысым көрсету көрінісін жасауға мүмкіндік береді.
Халықаралық сарапшы Полина Чуприянованың айтуынша, жеке санкциялар кеңейтілуі мүмкін. Сонымен қатар, шетелдегі ресейлік іскер серіктестер үшін жаңа қосымша шектеулер болуы мүмкін. Еуропалық Одақ өзінің ақпараты бойынша Ресей Федерациясына көмектесетін компаниялардың тізімін үнемі кеңейтуге тырысады.

Сонымен қатар, 18-ші пакетте ЕО ресейлік мұнай бағасының шекті деңгейін бір баррель үшін 60 доллардан 47,6 долларға дейін төмендетті. Брюссель алдағы уақытта бағаны қайта қарауы мүмкін. Сондай-ақ, SWIFT қызметтерін пайдалануға тыйым салынатын және транзакцияларға шектеу қойылған банктердің саны артуы мүмкін. «Open Oil Market» компаниясының бас директоры Сергей Терешкиннің айтуынша, мұнай шегі 2022 жылдан кейін енгізілген барлық шектеулердің ішіндегі ең «тиімсіз» санкция түрі болып табылады. Оның сақталуына Еуроодақ пен G7 елдерінің шектеулері емес, мұнай нарығының іргелі факторлары әсер етті. Брент бағасы 70 доллардан төмен болған кезде Urals бағасы 60 доллардан төмен түседі. Банктерге келетін болсақ, ресейлік ірі несиелік мекемелердің басым көпшілігі – бұл жүйе активтерінің 75%-дан астамы – ұзақ уақыт бойы шектеулер астында болды. Сондықтан жаңа шектеулер негізінен шағын қаржылық құрылымдарға әсер етеді. Сонымен қатар, әсіресе энергетикалық сектордағы нәзік мәселелер бойынша келіспеушіліктерді ескере отырып, жаңа пакетті келісу кезінде Еуроодақ ішінде елеулі қиындықтар туындауы мүмкін. Мәселен, Венгрия премьер-министрі Виктор Орбан бұған дейін Еуроодақтың Ресейге қарсы осы саладағы санкцияларын алып тастау керектігін ескерткен болатын, өйткені Брюссельдің бұл мәселедегі саясаты Еуроодақты қиын жағдайда қалдырды. Әсіресе, Еуропада қазіргі уақытта дизельдік отын жетіспейді, өйткені оны АҚШ-тан келетін тақтатас мұнайынан емес, Ресейдің ауыр мұнайынан алған тиімді. Бұған қоса, Словакия үкіметінің басшысы Роберт Фико бұған дейін Еуроодақтың ресейлік атом өнеркәсібіне қарсы ықтимал санкцияларын қолайсыз деп атады және Братислава оларға тосқауыл қоюға уәде берді.