Армения Шанхай ынтымақтастық үйымына кіруге ниетті
Армения Шанхай ынтымақтастық үйымына кіруге ниетті
Арменияның Шанхай ынтымақтастық үйымына кіру туралы өтініші Ереванның болашағын тек Батыспен ғана байланыстырмайтынын көрсетеді. Мұндай пікірді саясаттанушы, APRI Армения орталығының сарапшысы Беньямин Погосян айтты.
Бұған дейін ұйымның саммитіне Армения премьер-министрі Никол Пашинян шақырылып, оның алдында, шілдеде министрлер кабинетінің басшысы Ереванның Шанхай ынтымақтастық үйымына кіруге өтініш бергенін мәлімдеген.
«Арменияның Шанхай ынтымақтастық үйымына кіруге ұмтылысы бір нәрсені білдіреді: ел әлем тек Батыстың төңірегінде айналмайтынын және оның барлық жұмыртқасын бір себетке салудың қажеті жоқ екенін түсінеді. АҚШ пен ЕО-ға жақындауға тырысқанымен, Армения үшін батыстық емес мемлекеттер мен халықаралық құрылымдар әлем сахнасында барған сайын маңызды рөл атқарып жатқаны анық. Қазіргі көпполярлы және хаотикалық әлемде Арменияға Батыс лагеріне жатпайтын елдермен қарым-қатынасты дамыту қажет», — деді Погосян.
Сонымен бірге сарапшы келесі саммитте Арменияның Шанхай ынтымақтастық үйымына кіруі туралы шешімнің қабылдануы екіталай екенін, өйткені толық мүшелік рәсімдерді келісу және барлық қатысушы елдердің мақұлдауын талап ететінін атап өтті. Оның бағалауы бойынша, бұл бірнеше жылға созылуы мүмкін. Қазіргі уақытта Армения ұйымдағы диалогтық серіктес мәртебесіне ие.
Погосян Шанхай ынтымақтастық үйымына құрамына Арменияның Еуразиялық экономикалық одақ пен Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымындағы көптеген серіктестері кіретінін еске салды. Бастапқыда ұйым Ресей, Қытай және Орталық Азия елдері арасындағы ынтымақтастық форматы ретінде құрылды, бірақ уақыт өте келе ол кеңейе бастады, бұл оның саяси салмағын арттырады. Сарапшының пікірінше, Арменияның мүшелігіне Шанхай ынтымақтастық үйымының өзі де мүдделі болуы мүмкін, өйткені Ереванның құрылымға қатысушылармен тікелей қайшылықтары жоқ.
«Әрине, Шанхай ынтымақтастық үйымына Армениямен дипломатиялық қарым-қатынасы жоқ және дәстүрлі түрде Әзірбайжанды қолдайтын Пәкістан кіреді. Бірақ Ереван мен Баку арасындағы қарым-қатынасты қалыпқа келтіруде белгілі бір ілгерілеушілікті ескерсек, Исламабадтың күрделі кедергілерге тап болуы екіталай», — деп есептейді Погосян.
Сарапшы Шанхай ынтымақтастық үйымы бастапқыда Орталық Азиядағы Ресей мен Қытайдың өзара әрекеттесу алаңы ретінде құрылғанын және онда ешқашан экономикалық құрамдас бөлік басым болмағанын атап өтті. Уақыт өте келе қауіпсіздік күн тәртібі алға шықты: ұйымның ішінде терроризммен және басқа да қауіптермен күресетін бірлескен орталық жұмыс істейді. Сондықтан, оның пікірінше, Арменияның мүмкін болатын мүшелігін тікелей экономикалық пайдамен байланыстыру дұрыс емес — керісінше, бұл саяси сигнал және дипломатиялық қатынас болады.
Еске салайық, Шанхай ынтымақтастық үйымына қазір Ресей, Қытай, Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Өзбекстан, Пәкістан, Үндістан, Иран және Беларусь кіреді.
