Жапония «жасыл» трансформацияда Өзбекстанмен ынтымақтастықты нығайтуға ниетті
Жапония Сыртқы істер министрі Такеши Ивая 26-27 тамыз күндері Өзбекстанға барды. Бұл Жапония Сыртқы істер министрлігі басшысының соңғы үш жылдағы Орталық Азияға бірінші сапары болды.
Сапар аясында ол Президент Шавкат Мирзиеевпен кездесті, Өзбекстан Сыртқы істер министрі Бахтиёр Саидовпен Сыртқы істер министрліктері деңгейіндегі стратегиялық диалогтың бірінші отырысына қатысты, сондай-ақ Самарқандқа барды.
Ташкентте журналистермен өткен брифингте Жапония Сыртқы істер министрлігінің баспасөз хатшысы Китамура Тошихиро сапар қорытындылары, екіжақты қарым-қатынастардың басымдықтары және Өзбекстан азаматтарының виза мерзімдерін бұзу жағдайлары туралы айтып берді.
«Біз Өзбекстанның халық саны бойынша аймақтағы ең үлкен және өте жауапты аймақтық держава болып табылатын өте маңызды ел екеніне нық сенімдіміз», — деді Китамура Тошихиро.
Баспасөз хатшысы Өзбекстан мен Жапония сыртқы істер министрлері арасындағы диалогтың стратегиялық деңгейге көтерілгеніне, соның нәтижесінде бірлескен коммюнике қабылданғанына назар аударды.
«Біз жасыл трансформация, оның ішінде көміртексіздандыру, цифрландыру және тұрақты дамуға ықпал ететін салалардағы адам ресурстарын дамыту саласындағы ынтымақтастығымызды нығайтқымыз келеді», — деді Жапония Сыртқы істер министрлігінің өкілі.
Ол Өзбекстандағы жапондық компаниялар санының кезең-кезеңімен артып келе жатқанына тоқталып, президент бастамаларының, әсіресе, экономикалық және әлеуметтік реформалардың арқасында елдегі инвестициялық орта компаниялар үшін қолайлы болып келе жатқанын атап өтті.
«Біз [Өзбекстан] президенті экономикалық және әлеуметтік реформалар бағытын жалғастырады деп үміттенеміз, бұл жапондық компаниялардың осы аймаққа одан әрі инвестициялауына әкеледі. Біз екі тарап арасындағы ынтымақтастықты дамыту үшін оң аспектілерге назар аударғымыз келеді», — деді ол.
Китамура Тошихиро жапондық компаниялардың Өзбекстанға салған инвестициясының көлемі Қытай немесе Ресей сияқты басқа елдермен салыстырғанда салыстырмалы түрде аз болуы мүмкін екенін мойындады.
«Бірақ экономикалық ынтымақтастықты дамыта отырып, Жапония елдегі адам ресурстарын дамытуға инвестиция сала алады, өйткені бұл жапондық компаниялардың басымдықтары мен күшті жақтарының бірі», — деп атап өтті ол.
Жапония Сыртқы істер министрлігінің өкілі, мысалы, жапондық Isuzu автоконцерні инвестиция салған Самарқанд облысындағы SamAuto зауытында зауыт жұмыс істеген жылдар ішінде жергілікті жұмысшылар өндірісте маңызды рөл атқарғанын атап өтті.
«Өзбек халқына мұндай білім мен технологияның берілуі мүмкін және болашақта жалғасады», — деді ол.
Жапония Сыртқы істер министрлігінің өкілі соңғы кездері әлемнің көптеген бөліктерінде байқалып отырған протекционистік тенденциялар ашық және көпжақты халықаралық сауда жүйесін қолдауға кедергілер тудыратынын атап өтті.
«Біздің көршіміз Қытай өзінің маңызды пайдалы қазбаларын басқа елдерге өз көзқарасын таңу үшін пайдалануға тырысуда. Бұл Жапония үшін, сондай-ақ әлемнің басқа бөліктері үшін маңызды пайдалы қазбалар мен басқа ресурстарды тұрақты жеткізу тізбегін құру өте маңызды. Өзбекстан табиғи ресурстарға бай, сондықтан жапондық компаниялардың Өзбекстан үкіметімен және компанияларымен ынтымақтасуына үлкен мүмкіндік бар».
Ол сыртқы істер министрлері арасында қабылданған коммюнике негізінде тараптар ынтымақтастықтың болашақ мүмкіндіктерін анықтап, зерттейтінін атап өтті.
27 тамызда тараптар Өзбекстанның мемлекеттік қызметшілерін Жапония университеттеріне оқуға жіберу бойынша гранттық келісімге қол қойылғанын хабарлады. Жапония үкіметі бұл жобаға өзінің тұрақты гранттық көмек бағдарламасы аясында 2,8 миллион доллар бөлді.
Жапония Сыртқы істер министрлігі өкілінің айтуынша, соңғы бірнеше жылда гранттық көмек бағдарламасы бойынша Өзбекстанның 430-дан астам мемлекеттік қызметкері Жапонияда білім алған.
«Біздің бұл бағдарламаны бастау себебіміз, тәуелсіздік алғаннан кейін Өзбекстан үкіметі өзінің көзқарасын социалистік немесе коммунистік көзқарастан нарықтық ойлауға өзгертуі қажет болды. Мұндай ауысу мен трансформацияны жүзеге асыру үшін өзбектердің өздері нарықтық экономикаға көшуге қолайлы саясатты әзірлеуге қажетті дағдыларды меңгеруі мүмкін. Сондықтан біз күш-жігерімізді бірінші кезекте мемлекеттік қызметкерлерді оқытуға және олардың кәсіби дайындығын арттыруға бағыттадық», — деді.
Китамура Тошихиро бүгінде Жапонияның жеке сектордағы адами капиталды дамытуға баса назар аударып отырғанын атап өтті және мысал ретінде Өзбекстан-Жапония адам ресурстарын дамыту орталығын келтірді.
Сондай-ақ сапар барысында жапон үкіметінің Сурхандария облысындағы ауған мигранттары мен басқа да осал топтарын қолдауға 3,3 миллион доллар грант бөлгені белгілі болды.
«Халықтың осал топтарына көмек көрсету Өзбекстан Президентінің басым бағыттарының бірі болып табылады және бұл көмек бағдарламасы оның бастамасына сәйкес келеді. Сурхандария облысында Ауғанстаннан келген босқындар көп, біз оларға ғана емес, сонымен қатар әйелдер, балалар мен жастар сияқты халықтың осал топтарына да кәсіптік білім беруді қалаймыз», — деді Жапония Сыртқы істер министрлігінің өкілі.
Жапония Сыртқы істер министрлігінің өкілі Өзбекстан азаматтарының елде виза мерзімін ұзарту фактілері орын алғанын атап өтті. «Көптеген адамдардың жапон тілін үйреніп жатқанына, әсіресе жас ұрпақтың Жапонияға қызығушылық танытып жатқанына өте қуаныштымыз. Қазір біз Өзбекстаннан келген адамдарды визалық жүйе бойынша қабылдап жатырмыз», — деді ол.
«Бірақ кейбір адамдар біздің үкімет белгілеген ережелерді бұзып, визаларының мерзімі біткеннен кейін Жапонияда қалуда. Біз мұндай қызмет көрсететін делдалдардың бар екенін білеміз. Біз бұл мәселе бойынша Өзбекстан үкіметімен келіссөздер жүргіздік, олар өте тығыз ынтымақтасады, жағдай жақсарып келеді», — деді Сыртқы істер министрлігінің өкілі.
Қазіргі уақытта жапон тарапының Өзбекстанмен визалық режимді өзгерту немесе жеңілдету бойынша нақты жоспарлары жоқ, деді ол.
