Қазақстан Сенатының төрағасы ІІІ Парламентаралық форумға қатысты

Бішкектегі «Ала-Арча» мемлекеттік резиденциясында Орталық Азия мемлекеттерінің ІІІ Парламентаралық форумы өтті. Форум «Орталық Азия елдерінің парламенттері: аймақты кешенді дамытудың тиімді шешімдері» тақырыбына бағытталған.

Форумды ашқан Жогорку Кенеш Төрағасы Нұрланбек Тұрғынбекұлы бұл парламентаралық форумның қысқа уақытта маңызды бастамаларды талқылайтын негізгі алаңға айналғанын ерекше атап өтті.

Одан кейін Орталық Азия елдерінің парламент басшылары баяндама жасады.

Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының Төрағасы Мәулен Әшімбаев аймақтық ынтымақтастық мәселелеріне тоқталды: «Орталық Азия мемлекеттерінің ІІІ Парламентаралық форумы аймақтық интеграцияның негізгі қозғаушы күшіне айналады және ынтымақтастықтың жаңа мүмкіндіктерін ашады деп ойлаймын. Қырғызстан мен Тәжікстан арасындағы шекаралық келісімнің сәтті жасалуы, сондай-ақ Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстан арасындағы тарихи үшжақты келісім аймақтағы тұрақтылық пен өркендеу жолындағы адалдықтың айқын символына айналды. Өткен жылы Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы одақтастық қатынастар туралы шарт та күшіне енді. Бұл күш-жігердің барлығы Орталық Азия аймағында тұрақтылықты сақтауға, экономикалық өсуді қамтамасыз етуге, мемлекетаралық ынтымақтастықты дамытуға ықпал етеді», — деді ол.

Өзбекстан Республикасы Олий Мажлиси Сенатының Төрағасы Танзила Нарбаева форумның үш жыл ішінде өзінің өзектілігі мен өмірлік маңыздылығын нанымды түрде көрсеткенін атап өтті. «Форум диалог пен мүдделерді үйлестірудің маңызды орталығына айналды. Осы жылдар ішінде аймақ елдері шын мәнінде сенім мен тату көршіліктің жоғары деңгейіне қол жеткізді. Бұл біздің мемлекет басшыларымыздың саяси ерік-жігерінің нәтижесі. Бұл ынтымақтастық қауіпсіздіктен бастап мәдени-гуманитарлық өзара іс-қимылға дейінгі барлық аспектілерді қамтиды. Парламенттер бұл салада берік заңнамалық негіз жасап, іс жүзінде жүзеге асыруда шешуші рөл атқарады. Форумда болашағымыз үшін ең өзекті мәселелер қарастырылды», — деді Танзила Нарбаева.

Сонымен қатар, Олий Мажлис Сенатының Төрағасы кооперацияның жоғары деңгейі нақты сауда-экономикалық көрсеткіштерден көрінетінін атап өтті. Осылайша, Орталық Азия елдері арасындағы тауар айналымы үш есеге, бірлескен кәсіпорындар саны алты есеге артты.

Өз кезегінде, Тәжікстан Республикасы Жоғарғы Ассамблеясы Ұлттық кеңесінің төрағасы Рустами Эмомали соңғы парламентаралық форумның өткізілуі Орталық Азия мемлекеттерінің өз халықтарының мүддесі үшін диалог пен ынтымақтастықты нығайтуға тұрақты ұмтылысын көрсетеді деп мәлімдеді. «Парламенттік дипломатияны ілгерілете отырып, біз елдеріміздің мақсаттарына жету үшін қолайлы құқықтық базаны құруға елеулі үлес қоса аламыз. Біздің көшбасшыларымыздың тұрақты және сындарлы саясатының арқасында Орталық Азия бірте-бірте өзара тиімді ынтымақтастық аймағына айналуда. Біз жаһандық аренадағы нәзік және күрделі жағдайды ескере отырып, бейбітшілік пен тұрақты дамуды сақтауға саяси ынтымақтастық пен өзара түсіністік қана ықпал етеді деп сенеміз», — деді ол.

Рустами Эмомали өз сөзінде маңызды оқиғаларға тоқталып, атап айтқанда, 31 наурызда Худжанд қаласында өткен Қырғыз Республикасы, Тәжікстан Республикасы және Өзбекстан Республикасы арасындағы үш елдің мемлекеттік шекараларының түйіскен жері туралы шартқа қол қойылуы тату қарым-қатынастарды одан әрі нығайтуға жаңа көкжиектер ашатын маңызды тарихи қадам екенін атап өтті. Ол сондай-ақ Қырғыз Республикасы мен Тәжікстан Республикасы арасындағы қырғыз-тәжік мемлекеттік шекарасы туралы шартқа қол қою жаңа серпін беріп, көп қырлы ынтымақтастық үшін берік негіз жасайтынын  айтты.

Сөз соңында форумның келесі отырысын Тәжікстанның Душанбе қаласында өткізуді ұсынды.

Түрікменстан атынан Қырғызстандағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Нуры Голлиев сөз сөйледі. Ол Парламентаралық форумның өңірлік даму мен парламентаралық ынтымақтастықтың өзекті мәселелерін талқылау, сондай-ақ өзара мүдделі мәселелер бойынша сындарлы шешімдерді әзірлеу үшін маңызды алаң болып табылатынын атап өтті.

«Түрікменстан өзара түсіністіктің маңызды тетігі ретінде парламентаралық байланыстарды дамытуға өзінің бейілділігін білдіреді. Мұндай ынтымақтастық саяси, дипломатиялық, сауда-экономикалық, мәдени-гуманитарлық салаларды толығымен қамтиды», — деді ол.

Форум қорытындысы бойынша Бішкек декларациясы қабылданды.

«Әрбір көтерілген мәселе назарға алынып, декларацияға енгізілді. Бұл өңірлік бірліктің басты жол картасына айналатынына сенімдімін», — деп атап өтті Жогорку Кенеш спикері және қолдау көрсеткен әріптестеріне алғысын білдірді.