Өзбекстан Ауғанстанның көмірсутегін өндіруге лицензия алды
Ауғанстанның уақытша үкіметі өзбек компанияларына өз аумағында геологиялық барлау және көмірсутектерді өндіру жұмыстарын жүргізуге лицензия берді. Бұл туралы Өзбекстанның Энергетика министрі Джурабек Мирзамахмудов мәлімдеді.
Ол 14 қыркүйекте тараптар Тұты-Майдан газ кен орнын игеру жұмыстарын бастағанын еске салды. Салтанатты шараға «Өзбекмұнайгаз» басшысы мен Энергетика министрінің бірінші орынбасары қатысты. Өзбекстандық Eriell KAM компаниясы жоба бойынша 25 жылға келісімшартқа отырды.
«Бұл бірінші кезең болады. Оның нәтижесіне қарай біз жұмысты кеңейтіп, жаңа бағыттар бойынша ынтымақтасуды жоспарлап отырмыз. Жоба Өзбекстан мен Ауғанстан экономикасына пайда әкелетін бастама ретінде жүзеге асырылуда», — деді Энергетика министрі.
Сондай-ақ министр Ауғанстандағы тұрақтылық пен инфрақұрылымның дамуы Өзбекстан үшін мұхиттарға жол ашатынын айтты:
«Ал, әрине, тағы бір нәрсе: егер ол жерде болашақта тыныштық болса, экономика мен инфрақұрылым дамитын болса, Ауғанстанның бұл аумағы біз үшін транзиттік пункт қызметін атқаратын мұхиттарға апаратын ең қысқа жолға айналады. Бұл бізге экономикалық өсу мен логистиканың әлеуетін одан әрі пайдалануға мүмкіндік береді», — деп түсіндірді ол.
Оның айтуынша, Ауғанстандағы бейбітшілік пен тұрақтылық Өзбекстан үшін ғана емес, көршілес елдердің барлығы үшін, аймақтағы барлық елдер үшін маңызды.
«Мен бұл ұзақ мерзімді саяси және стратегиялық міндет деп есептеймін. Ал біздің президент мұны шынымен де көріп, сезіне алады. Ол әрқашан айтып өткендей, бұл қадамды кезең-кезеңімен, нық және дәйекті түрде жүзеге асыру бүгінге де, ертеңге де, ұзақ мерзімді перспективаға да нәтиже береді», — деді ол.
Министр ауған халқының Өзбекстанға деген шынайы қарым-қатынасы әрбір диалог кезінде айқын көрінетінін айтты.
«Ауған халқының Өзбекстанға және өзбек халқына деген көзқарасы олардың көздерінен анық байқалады. Әр келіссөзде олар біздің президенттің Ауғанстан халқына көрсеткен сүйіспеншілігін шынайы сезінетінін білдіреді», — деді Мирзамахмудов.
Ол Ауғанстан премьер-министрінің экономикалық мәселелер жөніндегі орынбасары міндетін атқарушы Абдул Гани Барадар Ахундпен соңғы кездесуінен үзінді келтірді.
«Мен ол жаққа соңғы рет барғанымда, қазіргі премьер-министрдің орынбасары Молла Барадар мырза кездесу барысында бір нәрсені айтты: «Мен Әзірбайжанда президентпен кездесуге мүмкіндік алдым. Сол кездесуде президенттің көзінен де, оның сөзінен де, қазіргі іс-әрекетінен де Ауғанстан мен Ауған халқына деген сүйіспеншілікті байқаймын», — деді министр.
Естеріңізге сала кетейік, Өзбекстанмен жалпы құны 250 миллион доллар болатын бірлескен энергетикалық жобалар қыркүйек айының басында Ауғанстанда да басталған болатын. Олардың қатарында жаңа электр желілері мен қосалқы станциялардың, соның ішінде 500 кВ Сурхан-Пуль-и-Хумри желісінің және Нангархар мен Кабулдағы нысандардың құрылысы бар. Жұмысты 2027 жылдың 1 сәуіріне дейін аяқтау жоспарланған.
Әлемдік нарық ойыншылары бірінші кезекте Ауғанстанның литий кен орындарын игеруге мүдделі. Мысалы, 2010 жылы АҚШ Қорғаныс министрлігі Ауғанстанды «Литий Сауд Арабиясы» деп атап, сирек металдың өнеркәсіптік өндірісін іске қосу Эр-Риядтың мұнай нарығына енуі сияқты нарықты тиімді түрде өзгерте алады деп есептеді.
Айта кетейік, Ауғанстан мен Сауд Арабиясы арасындағы салыстыру литий электронды құрылғыларға арналған литий аккумуляторларын өндіруде кеңінен қолданылған, бірақ қазіргідей электр көліктерінде танымал болмаған кезде жасалған. Сондықтан пайдаланылмаған ауған литийі қазір үлкен қызығушылықпен қарастырылуда.
Ауғанстанда темір рудасының мол қоры бар: оның аумағында 2,2 миллиард тоннадан астам темір рудасы бар. Құжатта ең ірі кен орындарының бірі Бамиан провинциясында орналасқан Хаджигак учаскесі болып табылатыны айтылған. Құрамында темір мөлшері 63-69% құрайтын 2,1 млрд тонна кен бар деп бағаланады.
Мыстың жалпы қоры 30 миллион тоннаға жуықты құрайды (барланған қор 12 миллион тонна және болжамды қор 16,9 миллион тонна). Барлық белгілі кен орындары бойынша жалпы мыс қоры шамамен 57,7 миллион тоннаға жетеді. Елде Кабулдан шамамен 30 км қашықтықта орналасқан Еуразиядағы ең ірі мыс кен орны Айнақ орналасқан. Учаскенің жалпы қоры 11,3 миллион тонна мыс деп бағаланады. Ауғанстанның тау-кен өндірісінің жол картасында ашылмаған порфир кеніштерінде қосымша 28,5 миллион тонна мыс бар екені атап көрсетілген.
