Ауғанстанда Талибан министрлері тұрақты өкілеттік алды
Ауғанстанда исламшыл «Талибан» қозғалысының жетекшісі Хайбатулла Ахунзада жарлыққа қол қойды, оған сәйкес министрлер кабинетінің мүшелері бұдан былай «міндеттерді атқарушы» мәртебесіне ие болмайды. Осылайша, Талибан билігі ресми түрде бекітіліп, министрлерге тұрақты өкілеттіктер берілді.
Шешім 2021 жылдың 15 тамызында Кабулдың құлауының төрт жылдығына орайластырылған. Содан кейін Ауғанстанда тәліптер билікті басып алды.
Талибандар билікке келгеннен бері елде исламдық заңның қатаң жүйесін енгізді. Соның ішінде әйелдер мен қыздардың білім алу, жұмысқа орналасу және қоғамдық өмірге қатысу құқықтарын шектеу.
Осы ауыр жағдайда теледидар мен радио арқылы баламалы білім беру әдістері үміт берді. Соңғы үш жарым жыл ішінде ЮНЕСКО ауғандық БАҚ-тарды қаржыландырып, оқытумен қамтамасыз етті, бұл олардың шамамен 17 миллион ауғандықтарға білім беру бағдарламаларын таратуға мүмкіндік берді.
Сондай арналардың бірі Парижде орналасқан Begum TV, сондай-ақ Кабулда орналасқан Radio Begum. Әйелдер үшін әйелдер жасаған Бегум мектеп бағдарламасы, психикалық денсаулықты қолдау және қаржылық сауаттылық бойынша тікелей сабақтар жүргізеді, 19 провинцияда шамамен 5,9 миллион адамға, оның үштен екісіне жуығы әйелдер.
Алайда 2025 жылдың ақпан айында Талибан оның кеңселеріне басып кіргеннен кейін Бегум эфирден шыға алмай қалды. Станцияның жабылуы ауғандық әйелдердің сыртқы әлеммен байланысының қалған санаулы желілерінің бірін үзіп, қасірет туғызды. Бір әйел атап өткендей, «Енді Ауғанстанда біз үшін дауыс жоқ».
Адам құқықтарын қорғау ұйымдары мен Біріккен Ұлттар Ұйымы тәліптерді әйелдерге қатысты кемсітушілік саясаты үшін үнемі айыптайды, олар әлі күнге дейін көпшілік қоғамдық орындарға баруға, бірқатар салаларда жұмыс істеуге және алтыншы сыныптан жоғары білім алуға тыйым салынады.
Америка Құрама Штаттарының Ауғанстанды қалпына келтіру жөніндегі арнайы инспекторының есебінде Талибан режимі халықаралық гуманитарлық көмектің таралуын бақылау үшін де күш қолданады, оны бірінші кезекте пуштун аймақтарына бағыттайды және Біріккен Ұлттар Ұйымы жеткізушілерінен пара беруді талап етеді.
Біріккен Ұлттар Ұйымы 23 миллионнан астам ауғандық көмекке мұқтаж екенін, бірақ үкіметтің араласуы оны жеткізуді қиындатып отырғанын атап өтті. Халықаралық ұйымдар ашықтық пен зардап шеккендерге қолдау көрсету жолдарын іздеуді жалғастыруда.
